NẾU MUỐN TỐT THÌ HÃY GÓP Ý NGHIÊM TÚC

Thật khó có thể hiểu tại sao một vị tự xưng là bác sĩ như Phạm Ngọc Thắng lại có thể đặt bút viết những dòng chữ “Hãy tỉnh ngộ đi, sự bất lực của y tế Việt Nam!”. Bỏ qua những hằn học cá nhân của vị bác sĩ này khi phê phán “chống dịch bằng nghị quyết” hay hàm ý chỉ trích cá nhân Bộ trưởng Bộ y tế không đủ chuyên môn dù ông này là tiến sĩ y học? Có thể thấy những gợi ý về mặt chuyên môn mà ông Phạm Ngọc Thắng đưa ra là phiến diện, một chiều. Nói lý thuyết rất hay theo kiểu “ngồi trong phòng máy lạnh phán” chứ chưa ra thực địa trực tiếp đối mặt với dịch bệnh.

Bài viết của vị bác sĩ này khá dài, chỉ xin tóm tắt 2 ý chính: phủ nhận cách chống dịch theo hướng khoanh vùng, truy vết như hiện nay và mở rộng xây dựng bệnh viện có giường bệnh hồi sức cấp cứu ICU.

Trước tiên nói về việc xây dựng bệnh viện và giường bệnh. Ông Phạm Ngọc Thắng đưa ra con tính: “Chi phí cho 01 giường Hồi sức cấp cứu hàng ngày trung bình là 1500 USD; cho 01 ngàn ngày là 1,5 triệu USD; 01 triệu ngày là 1,5 tỷ Đô la Mỹ. Mỗi người bệnh nặng trung bình nằm ICU là 15 ngày thì chúng ta có 100 000 người/ngày điều trị ICU. Mỗi bệnh viện trung bình có 50 giường ICU tiêu chuẩn, với số tiền 1,5 tỷ đô la Mỹ, chúng ta có 20.000 (Hai mươi ngàn!) bệnh viện”.

Không đơn giản vậy đâu ông bác sĩ ạ! Đây không phải trò chơi điện tử mà cứ có tiền là xây theo cấp số cộng, cấp số nhân như vậy. Để có được bệnh viện với các giường bệnh cấp cứu tiêu chuẩn ICU người ta phải khảo sát, đồng bộ rất nhiều yếu tố liên quan. Còn phải là câu chuyện nhân lực có đáp ứng được nhu cầu hay không, mật độ bệnh nhân/cư dân thế nào. Đâu phải cứ 500.000 USD thì xây được một cái bệnh viện, 1 tỷ USD xây được 2 cái. Suy nghĩ của ông sao đơn giản như trẻ em học tiểu học vậy.

Ý thứ hai liên quan đến cách thức chống dịch. Đúng là hiện tại chúng ta đang có phần lúng túng do dịch bệnh tiến triển rất nhanh, cách làm cũ có phần chưa đáp ứng được nhu cầu thực tại. Nhưng ông bác sĩ hãy nghĩ lại đi, phủ nhận cách chống dịch này là cái nhìn cực đoan và có phần bạc bẽo so với công sức của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, nhất là các chiến sĩ áo trắng đã làm được trong suốt hơn một năm qua. Chúng ta đã có thời gian yên ổn khi dịch bùng phát trên toàn thế giới. Thời điểm đó, Mỹ và các nước châu Âu đã phải gánh chịu thiệt thòi như thế nào? Số lượng người chết do Covid-19 và các bệnh nền là bao nhiêu? Nền kinh tế của họ đã điêu đứng như thế nào? Lúc đó cả thế giới xem Việt Nam (cùng một vài quốc gia vùng lãnh thổ khác) là hình mẫu chống dịch bằng năng lực quản trị của Chính phủ, thể chế và quan trọng hơn là sự đồng lòng của người dân.

Ở thời điểm hiện tại, chúng ta cũng đã thay đổi để phù hợp hơn với những diễn biến của dịch bệnh. Việc thí điểm F1 thậm chí F0 cách ly tại nhà chẳng đặng đừng nếu so sánh với điều kiện sống của đa phần người dân Việt Nam. Đó không phải là biện pháp tiên tiến ưu tiên như bác sĩ nói đâu.

Ý kiến của những nhà chuyên môn, các bác sĩ trực tiếp ra trận trong cuộc chiến chống Covid-19 thì việc để F1 cách ly tại nhà đồng nghĩa với việc hệ thống y tế đã và đang quá tải không còn đủ chỗ để cách ly tập trung nữa và chấp nhận để người nguy cơ tự giám sát ở nhà. Việc để F0 được ở nhà theo dõi với truyền thống và đặc điểm của gia đình Việt Nam sẽ biến tất cả mọi người xung quanh thành F1. Đặc biệt, gia đình có cha mẹ, ông bà già yếu và sở hữu nhiều bệnh lý nền. Khi điều này xảy ra tất yếu dẫn đến một hiện tượng khác là số lượng người chết tăng vọt. Nguy cơ vỡ trận và Việt Nam trở thành một Ấn Độ thứ hai không phải là không thể xảy ra. Đừng so sánh Việt Nam với phương Tây vì đặc điểm xã hội, văn hóa và đặc biệt là kinh tế quá chênh lệch. Hệ thống cơ sở vật chất của Mỹ, Đức, Anh, Pháp…tốt đến như thế nào mà có lúc họ còn phải đứng trước nguy cơ vỡ trận. Chúng ta còn nghèo nên khi chống dịch phải có “võ” theo kiểu Việt Nam, và điều đó đã được chứng minh thành công qua lần dịch bùng phát đầu tiên vào năm ngoái.

Hiện tại đang có thứ vũ khí mạnh mẽ nhất trong cuộc chiến chống Covid-19 đó là vaccine. Đó là sự đồng lòng chung tay của người dân trên toàn quốc tin tưởng vào đường lối của Đảng và Nhà nước. Quỹ vaccine ra đời như để tiếp nối thêm truyền thống lá lành đùm lá rách và ý chí quyết tâm, sự đồng lòng của toàn dân tộc. Hàng triệu liều vaccine từ nhiều nguồn đã tới Việt Nam và được ưu tiên cho những tuyến đầu chống dịch. Tiếp sau đó là chiến dịch tiêm chủng ở các thành phố lớn và nơi có nguy cơ cao. Theo tính toán chỉ khoảng 6 tháng nữa thôi Việt Nam đủ vaccine để tiêm chủng tới 70% dân số.

Vậy thì lúc này chúng ta nên làm gì? Bình tĩnh sống vượt qua đại dịch với sự tuân thủ tuyệt đối các chỉ dẫn của ngành y tế như thông điệp 5K. Đồng lòng chia sẻ với người dân ở các vùng có dịch bệnh bùng phát. Và quan trọng hơn là đừng có góp ý lung tung với tinh thần thiếu xây dựng, thiếu cả chuyên môn như ông bác sĩ Phạm Ngọc Thắng này nữa!

Hoàng Thanh Trà