TỪ NHỮNG ĐÓA HOA, NGHĨ VỀ MỘT THẾ HỆ

Các bạn!

Mấy ngày nay, từ đời sống thực đến không gian mạng, câu chuyện về một vụ tai nạn giao thông hơn một năm trước trên phố Nguyễn Huy Tự, Hà Nội, rất nhiều bạn bày tỏ lòng tiếc thương cho bạn nữ sinh 18 tuổi mãi mãi ra đi với việc đặt hoa tưởng niệm tại nơi xảy ra vụ việc đau lòng.

Với tôi một người đã trải qua nhiều đau thương, mất mát khi người thân cũng lần lượt “bỏ ta mà đi” thật sự cảm động với tấm lòng của các bạn.

Xúc động bao nhiêu trước việc làm ý nghĩa của các bạn, bản thân tôi cũng buồn phiền bấy nhiêu trước hành động của không ít kẻ “ném đá giấu tay” đứng đằng sau lợi dụng sợi dây tình cảm thiêng liêng của những người ta gọi là “đồng bào” để phá rối sự bình yên xã hội.

Việc này, đáng lẽ tôi định nói từ mấy ngày trước nhưng trong hoàn cảnh nóng bỏng ấy, không khéo lại đổ thêm dầu vào lửa, bây giờ khi cơn gió mạnh đã qua, mọi người bình tâm thì tôi xin được nói lên vài lời từ sâu thẳm của một người thầy 30 năm đứng trên bục giảng.

Tôi rất vui mừng và cảm động trước việc làm nghĩa tình mà các bạn đã dành cho một người bạn xấu số cùng trang lứa của mình, đó là hành động của những con người sống nghĩa tình. Những bông hoa các bạn đặt xuống gốc cây là một lời tiễn biệt, mong người đã khuất được an yên. Những bông hoa xinh đẹp ấy thay cho những nén hương, là cách người sống gửi một chút tình thương đến người đã ra đi. Trong văn hóa phương Đông hay phương Tây, hoa luôn hiện diện trong những khoảnh khắc tưởng niệm. Người Việt ta trong những ngày giỗ, ở bàn thờ hay mộ phần, thường có những đóa cúc, đóa huệ; ở nhiều nơi trên thế giới, người ta đặt hoa hồng, hoa cẩm chướng… trước phần mộ người thân. Những đóa hoa ấy, dù giản dị, đều mang một ý nghĩa chung: giúp người sống nguôi ngoai trước sự mất mát và gửi đến người đã khuất một lời tiễn biệt nhân văn.

Một thế hệ trẻ Việt Nam cũng quan tâm đến đời sống xã hội, “nhân tình thế thái” đó thực sự là một việc làm cần thiết của những người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội. Nếu như thời thanh xuân của chúng tôi là xông pha trận mạc, bảo vệ biên giới Tổ quốc thì ngày nay, bản lĩnh của tuổi trẻ là bản lĩnh của tri thức, khoa học công nghệ, trong học tập, lao động làm giàu cho bản thân, gia đình và đất nước.

Một thế hệ trẻ biết quan tâm đến đất nước, đến đồng bào, biết lên tiếng trước những điều mình cho là chưa đúng nhưng đồng thời tôn trọng sự thật, pháp luật và quyền lợi chính đáng của cộng đồng sẽ là một thế hệ có trách nhiệm, gần đây, từ những phản ánh trên mạng xã hội liên quan đến các vấn đề trong giáo dục, cơ quan chức năng phải vào cuộc điều tra, đó là một nỗi đau của ngành giáo dục, của những nhà giáo chân chính…

Và chính hôm nay, một việc mà tôi vui hơn hết đó là các bạn trẻ biết điểm dừng giữa tình cảm và lý trí, chúng ta có quyền biết sự thật của vụ tai nạn giao thông và khi sự thật được công bố, thỏa mãn được nhu cầu thì mọi việc hầu như chấm dứt. Điều đáng mừng là trước những lời ong tiếng ve, trước những bão dư luận đa chiều, kể cả trước những thông tin sai sự thật, lợi dụng tình cảm, cảm xúc của người trẻ đối với nạn nhân để kích động, thổi phồng sai sự thật của kẻ xấu, giới trẻ chúng ta một lần nữa đã thể hiện bản lĩnh của mình, không vội tin, không chạy theo và không để mình trở thành người tiếp tay cho những thông tin chưa được kiểm chứng; việc giới trẻ quan tâm là sự thật, kết quả giải quyết của cơ quan chức năng, không hề có những lời lẽ xúc phạm, công kích cá nhân, giới trẻ biết rằng nếu có những tiếng nói cực đoan, công kích, kích động trên không gian mạng, thì điều đáng làm không phải là chạy theo chúng, mà là bình tĩnh kiểm chứng, phân biệt thật – giả và giữ cho mình một thái độ có trách nhiệm.

Thật vậy nếu thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay không tỉnh táo, sáng suốt thì hôm nay, ngày mai tôi và các bạn không còn được ngồi ở nhà để trao đổi với nhau mà là những cuộn sóng người tức giận lao ra trên đường phố mà kẻ hô hào lại đứng đằng sau cười sung sướng. Điều này không phải là tôi tự nâng cao quan điểm bản thân mà là sự thật, gần thôi chưa tới 10 năm trước, cơn bão này đã có, đã tràn qua đất nước thân yêu của chúng ta, nhưng may thay, sự tỉnh táo và những khối óc minh mẫn đã giúp chúng ta vượt qua những cơn sóng ấy. Phải chăng trong mỗi thế hệ người Việt vẫn luôn có một mạch nguồn rất sâu của tình yêu quê hương, thương nòi và khát vọng sống trong hòa bình?

Thanh niên là độ tuổi hăng hái nhất lại là lực lượng đông nhất, tuổi trẻ tôi và các bạn đều phơi phới với nhiều mơ ước tương lai, nhiều dự định đôi khi lại lãng mạn, mộng mơ, giàu xúc cảm, đôi khi xem một bộ phim tình cảm cũng hóa mình thành nhân vật, cũng khóc khi “nàng” buồn, cũng vui thay khi “nàng” gặp cái kết có hậu, cô học sinh yêu quý của tôi trong giờ bình văn đã chảy nước mắt khi đọc những trang thơ Truyện Kiều, cảm thương cho số phận của chị em Kiều, đó là tâm lý tự nhiên và đáng quý của con người, ai cũng vậy trừ kẻ chai sạn tâm hồn.

Tôi tin chắc rằng, nhiều bạn lúc đó cũng đã rất buồn, đã khóc trước thông tin bạn bè cùng trang lứa của mình ra đi khi tuổi 18, ước mơ dang dở, nhưng bạn ạ, giữa những trang thơ và cuộc đời luôn có những Thúy Kiều, Thúy Vân lương thiện và có cả những kẻ như Tú Bà hay Mã Giám Sinh gian ác. Nhiều trang mạng lâu nay vốn dĩ không mấy thiện cảm với đất nước chúng ta, những kẻ phản bội Tổ quốc đã nhiều lần bới móc, dựng chuyện bêu rếu đồng bào mình thì nay tiếp tục lợi dụng nghĩa tình thiêng liêng, sự thương cảm của chúng ta đối với nạn nhân để “tát nước theo mưa” chia rẽ niềm tin của người dân. Có những lời ngon tiếng ngọt tưởng như đầy đồng cảm, nhưng nếu thiếu tỉnh táo, chúng ta rất dễ trở thành đối tượng bị dẫn dắt, giống như những nhân vật trong Truyện Kiều từng bị Tú Bà, Mã Giám Sinh lợi dụng.

Có lẽ trong câu chuyện hôm nay, tôi lại liên tưởng tuổi trẻ chúng ta với nhân vật Từ Hải – không phải ở thanh thế hay sức mạnh, mà ở bản lĩnh nhìn thẳng vào điều mình tin là đúng. Tôi thật sự xúc động khi đọc những dòng bình luận của các bạn trẻ trên mạng xã hội khi nhiều bạn đã thẳng thắn từ chối những lời kêu gọi ấy và khẳng định lòng yêu nước không thể được đo bằng sự ồn ào hay những hành động cực đoan mà phải thể hiện bằng trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.  Thất bại cay đắng, họ đã quay sang công kích chính cả chính bố của nạn nhân khi ông yêu cầu dừng lại việc lợi dụng đau thương, mất mát của gia đình để xuyên tạc, bóp méo sự thật nhưng những tiếng nói cố tình bóp méo sự thật, dù ồn ào đến đâu, cuối cùng cũng khó có thể đứng vững trước sự tỉnh táo của cộng đồng.

Ba mươi năm đứng trên bục giảng, tôi vẫn tin vào học trò của mình, tin vào những người trẻ Việt Nam hôm nay. Bởi tôi tin rằng, một thế hệ thực sự trưởng thành không phải là thế hệ không bao giờ xúc động, mà là thế hệ biết biến xúc động thành yêu thương, biến yêu thương thành trách nhiệm, và biến trách nhiệm thành những hành động đẹp cho quê hương, đất nước.

Tôi lại nghĩ về những đóa hoa được đặt xuống bên đường. Hoa rồi sẽ tàn, nhưng tình người thì không nhất thiết phải tàn theo. Nếu những đóa hoa hôm nay giúp chúng ta biết yêu thương một người xa lạ, biết trân trọng sự sống, biết tìm kiếm sự thật và biết giữ mình trước những lời kích động, thì đó không chỉ là một lời tiễn biệt dành cho người đã khuất, mà còn là một dấu hiệu đẹp về sự trưởng thành của một thế hệ. Và tôi tin, những đóa hoa đẹp nhất của tuổi trẻ Việt Nam vẫn đang ở phía trước

Phan Văn Tấn